ماه به طور جزر و مدی به زمین قفل شده است بدین معنی که همیشه یک طرف آن به سمت زمین است و این برای همه ی قمرهای بزرگ منظومه شمسی صدق میکند. اما چه فرآیندی باعث این اتفاق میشود ؟ 
اگر با یک دوربین دوچشمی یا تلسکوپ کوچک به ماه نگاه کنید میتواند گودال های بزرگ و دریاهای سیاه باستانی آن را ببینید ، فردا نیز دوباره به آن نگاه کنید و دقیقا همان چیزهایی را خواهید دید که دیشب دیده بودید به این خاطر که ماه زیبای ما همیشه یک روی خود را به ما نشان میدهد. 
اگر بتوانید نگاهی به چرخش ماه به دور زمین بیندازیید خواهید دید که در مدت زمانی که طول میکشد به دور سیاره ی ما حرکت کند به دور محور خود نیز میچرخد ولی همیشه یک طرف خود را پس از چرخیدن به دور خود به ما نشان میدهد.
به ادامه ی مطلب بروید.

ماه تنها جرم در منظومه ی شمسی نیست که این حالت را دارد. تمامی قمرهای اصلی مشتری و زحل یک سوی خود را به سمت سیاره شان نشان میدهند. پلوتو و شارون عجیبتر هم هستند این دو جرم به یکدیگر قفل شده اند و برای ابد رو به روی یکدیگر قرار گرفته اند  که منجمان این حالت را قفل کشندی یا قفل جزر و مدی مینامند که توسط برهم کنش های گرانشی بین دو جرم ایجاد میشود. 
همانطور که میدانید ماه به زمین کشش وارد میکند و باعث ایجاد جزر و مد بر سطح آن میشود در واقع گرانش ماه آنقدر قوی است که باعث بالا رفتن سطح زمین تا ارتفاع 30 سانتی متری میشود.  و این فرایند در سطح ماه خیلی قوی تر است ، جاذبه ی زمین باعث تغییر شکل ماه میشود و آن را کشیده تر و درازتر میکند . بخش هایی که در طرف دیگر پشت به زمین قرار دارد به سمت بیرون برآمده میشوند و بقیه مناطق برای جبران به سمت درون و این باعث میشود ماه به شکل یک توپ فوتبال به نظر برسد. 
اما در گذشته های دور ماه مدت کوتاهی پس از تشکیل بسیار سریع به دور زمین حرکت میکرد بدین معنی که بخش هایی از ماه که به طرف ما کشیده و برآمده میشد به طور پیوسته در حال تغییر بود مانند امواج آب بر روی زمین. 
مقدار زیادی از صخره ها و سنگ ها به هنگام برآمده شدن بایستی تغییر شکل میدادند و دوباره به حالت اولیه خود بازمیگشتند و این زمان زیادی میبرد. موقعیت برآمدگی ها در سطح ماه همیشه اندکی خارج از همترازی در اثر کشش گرانشی زمین بوده است. 
این برآمدگی ها همانند دسته هایی عمل میکنند که جاذبه ی زمین میتواند به آن ها چنگ بیندازد و به آن ها نیروی پیچشی وارد کرده و برگرداند. با گذشت زمان گرانش زمین سرعت چرخش ماه به دور خود را کند تر و آرام تر میکند تا اینکه آن را برای همیشه متوقف کند. و همین فرایند یکسان برای تمامی قمرهای بزرگ در منظومه ی شمسی اتفاق میفتد. 
به خاطر جرم کوچکترش نسبت به زمین ماه میلیاردها سال قبل به زمین قفل شده است و اکنون فرایند در جهت قفل کردن زمین به ماه پیش میرود. در آینده ی بسیار بسیار دور ماه از حرکت در آسمان باز خواهد ایستاد و تنها در یک طرف زمین قابل رویت خواهد بود. 
چقدر دور ؟ شاید در حدود 50 میلیارد سال بعد مدت زیادی پس از اینکه خورشید بمیرد زمین و ماه سرانجام به طور کامل به یکدیگر قفل میشوند درست مانند رومئو و ژولیت،  فری و لیلا،  پلوتو و شارون. فشار جاذبه بسیار قوی است انقدر قوی که ماه را از حرکت متوقف کند.
مترجم : آیدا صفری 
منبع : Phys.org 
آرش بوالحسنی -هوش فرازمینی

موضوعات مرتبط:

برچسب‌ها: دانستنی های نجوم


تاريخ : ۱۳٩٤/۸/۳٠ | ۱٠:٥۳ ‎ق.ظ | نویسنده : آرش بوالحسنی | نظرات ()
.: Weblog Themes By M a h S k i n:.