سحابی یا { nebulae} نامی برگرفته شده از یک لغت لاتین به معنای "ابر" است . سحابی ها نه تنها ابرهای عظیم و سنگینی از غبار و گازهای هیدروژن و هلیوم هستند بلکه اغلب محل تولد ستارگان نیز هستند . 
برای قرنها کهکشانهای دوردست اغلب به اشتباه با سحابی گرفته میشد . 
برای مدتها میشود که دانشمندان ستاره شناس فهمیدند که فضای بیکران همچین خلا و خالی هم نیست . در واقع فضای بیرون ممل از گاز و غبار و ذرات بهم پیوسته هست . تقریبا 99 درصد از این ذرات که جنس گازی دارند را در فضا هستند که از اینها 75 درصد گاز هیدروژن و 25 درصد از گاز هلیوم میباشد . 
به ادامه مطلب بروید.

گازهای میان ستاره ای شامل اتمها و مولکولهای طبیعی نیز هستند بعضی اوقات ذرات گازها شارژ میشوند و یونها و الکترونهایی را خلق میکنند . این گاز بسیار رقیق است و با چگالی متوسط حدود یک اتم بر سانتی متر مکعب میباشد . 
این در حالیست که در اتمسفر زمین حاوی چگالی حدود 30 کوانتیلیون مولکول بر سانتی متر مکعب است یعنی ( 3*1019 مولکول بر سانتی متر مکعب )
بهارحال گاز میان ستاره ای خیلی پراکنده هستند نهاتا با حضور نیروی جاذبه  گرانشی این ابرها بهم پیوسطه متراکم و برخورد میکنند و میتوانند زادگاه ستارگان و منظومه های ستاره ای همچون ما باشند . 
با این اوصاف سحابی ها که از تصادم گازهای میان ستاره ای فضایی شکل میگیرند تاثیرات گرانشی دوطرفه باعث میشود مواد انبوهی شکل بگیرد . و این مناطق مدام افزایش و اندازه بسیار بیشتری به خود بگیرند . 
از اینجا به بعد با حضور نیروی جاذبه گرانشی یک ستاره در قلب این ابر بزرگ گازی میتواند تولد شود . و تشعشعات فرابنش اطراف دیسکها و ابرهای گازی شکل بگیرد . 
که از این رو در طول موج مشخصی قابل رویت هستند . 
اکثر سحابی ها از نظر اندازه بسیار عظیم هستند بعضا تا صدها هزار سال نوری پراکنده شدند . 
و بسیار چگال نیز میباشند . یک سحابی به اندازه زمین جالب است بدانید جرمی حدود چند کیلوگرم بیشتر نخواهد داشت و 
سحابی ها دسته بندی های مختلفی دارند ..سحابی های نشری تا بازتابی 
سحابی های نشری انهایی هستند که تشعشعی از گازهای یونیذه شده از خود ساتع میکنند و اغلب هیدروژن یونیذه شده دارند 
اما سحابی های بازتابی در نور مرئی نیستند  اما در دسته بندی درخشان هستند چرا که نور ستارهای نزدیک خود را بازتابش بیشتری میکنند .و 
سحابی های دیگری در دسته بندی های دیگری وجود دارند ...مثلا سحابی تاریک این سحابی ها نه نشری هستند نه بازتابی ..چگونه تشخیص داده میشوند ... انها نور اجرامی که از پشت سرشان میاید را جذب میکند بلاک میکند و مانع میشود . 
بعضی از سحابی های شناخته شده ای هم هستند که از باقی مانده ابرنواخترها به وجود میایند ... وقتی یک ستاره غول پیکر به پایان زندگیش میرسد منفجر میشو یک انفجار عظیم ...از خود یک ستاره چگال نوترونی باقی و یک سحابی عظیم را نیز از خود به جای میگذارد . 
سحابی سیاره ای هم تقریبا مثل قبلی میباشد با این تفاوت که ستاره های کوچکتری همچون خورشید ما وقتی به پایاین عمر خویش میرسند و هیدروژنی برای سوخت و زندگی خود ندارند ابتدا به غول قرمز تبدیل شده سپس در یک انفجار تنها یک ستاره کوتوله سفید سرد و کوچک باقی میگذارند و اطراف ان یک سحابی سیاره ای تشکیل میشود . 
بسیاری از سحابی که  شناخته شده در دوران باستان و به ویژه قرون وسطی برمیگردد.... مثلا اولین گزارش را بطلیموس در نوشته هایش در سال 150ce 
وی اعلام میدارد در بین صورت فلکی leo و ursa منطقه روشنایی وجود دارد 
در سال 964 میلادی ستاره شناس فقید ایرانی به نام عبدالرحمان صوفی اولین سحابی را تشخیص و رصد کرد که بعدها نام ان سحابی در وافع کهکشان اندرومدا بوده است ..
درسال 1054 ابر نواختری باعث شکل گیری سحابی خرچنگ شد این ابرنواختر نورش در گزارشات ستاره شناسان چینی و عربی امده است  .
در قرن 17 با وجود تلسکوپ به طبع گزارشات بیشتری از کشف سحابی ها شکل گرفت . 
سال 1610 ستاره شناس فرانسوی نیکولاس کلود پقیس شاهد سحابی اوریون بود . سال 1618 ستاره شناس سوئیسی باپتیست سیتاست و 1659 کریستین هویگنس با جزئیات گزارشات خود را از مشاهده سحابی ها ارائه دادند . 
در 1715 ادموند هالی 6 سحابی کشف کرد با نام های 
M11 –m13-m22-m31 –m42- 
و خوشه امگا سنتوری یا همان انجی سی 513
در سال 1746 ستاره شناس فرانسوی خوان فلیپس 20 سحابی را کشف کرد ..بین ساللهای 1751 تا1753 نیکولاس لوئیس دوکالیه 42 سحابی را دسته بندی کرد ...در سال 1781 چارلز مسیه 103 سحابی را کشف کرد که از بین انها اشیایی هم چون دنباله دار و کهکشان دیده میشد . 
ویلیام هرشل  و خواهرش در 1786 – 1802 بیش از هزار سحابی را دسته بندی کردند . 
در سال 1864 هویگنس انگلیسی نوع جدیدی از سحابی ها را کشف کرد 
در سال 1912 وستو اسلیفر امریکایی سحابی های بازتابی کشف کرد که اطراف ستارگانی وجود داشتند از جمله در خوشه ی پروین.
در سال 1922 بحث و جدل و اختلاف نظر در مورد سحابی ها بالا گرفت نهایتا در سال 1929 به لطف مشاهدات ادوین هابل امریکایی متوجه شدیم بسیاری از سحابی ها اصلا سحابی نیستند بلکه کهکشانهای دور تری هستند که مدام در حال دور شدن از ما هسستند همین مساله خود به خود منبسط شدن کیهان را اثبات کرد که بعد ها الهام بخش نظریه بیگ بنگ شد که در اینجا واردش نمیشویم .
(توضیح عکس :  سحابی نشری روح (soul nebula ) در صورت فلکی ذات الکرسی 
این سحابی همسایه شرقی سحابی قلب میباشد (heart nebula ) که در فاصله ی 7500 سال نوری از ما قرار دارد.)
گرداوری و ترجمه : آرش بوالحسنی – وبلاگ هوش فرازمینی 
منبع :
Universetoday.com
((لطفا کپی نکنید ))


تاريخ : ۱۳٩٤/۱٠/٧ | ۱۱:۳٤ ‎ب.ظ | نویسنده : arash | نظرات ()
  • ویندوز سون | آنکولوژی